Tựa Việt: Đại náo Shinjuku – khởi chiếu từ 8/5/2009
Thể loại: Tâm lý / Hành động / Bi kịch
Đạo diễn: Nhĩ Đông Thăng (Derek Yee)
Diễn viên: Thành Long, Ngô Ngạn Tổ, Từ Tịnh Lôi, Phạm Băng Băng
Thời gian: 120 phút
Nhắc đến Thành Long, người ta nghĩ ngay đến hai thứ: (1) võ thuật: (2) hài. Tóm lại, Thành Long = võ thuật + hài. Lần này thì không. Shinjuku Incident không hài và cũng không võ thuật, dù vẫn có không ít cảnh đánh nhau (yes, đánh nhau). Sau hơn ba mươi năm theo nghề và hơn chín mươi bộ phim, nỗ lực chuyển sang đóng một vai nghiêm túc trong một bộ phim nghiêm túc tuy rất đáng trân trọng, nhưng hình như hơi quá muộn đối với Mr. Chan.
Thiết Đầu (Thành Long), một anh thợ máy nghèo ở miền đông bắc Trung Quốc, lặn lội lên thành phố tìm người yêu. Vấn đề: thành phố ấy là Tokyo, và con đường mà Thiết Đầu đi là nhập cư bất hợp pháp. Với sự giúp đỡ của cậu bạn đồng hương A Kiệt (Ngô Ngạn Tổ), anh bắt đầu cuộc sống mới ở Shinjuku, một khu dân cư Tokyo tập trung rất đông người Hoa nhập cư trái phép. Ở đây, anh gặp Lệ Lệ (Phạm Băng Băng), một cô chủ quán bar tốt bụng, và tái ngộ với Tú Tú (Từ Tịnh Lôi), người anh tìm kiếm bấy lâu. Sau cuộc gặp gỡ không lời ấy, Thiết Đầu quyết tâm ở lại Tokyo, quyết tâm đổi đời bằng cách leo từng bốn bậc một trên chiếc thang dẫn vào thế giới ngầm của Shinjuku.
Shinjuku Incident bị cấm chiếu ở Đại lục vì xây dựng hình ảnh tiêu cực về người Trung Quốc
Đây không phải là lần đầu tiên Nhĩ Đông Thăng làm phim về một chàng trai nông thôn đối diện với hiện thực thành thị tàn nhẫn. Shinjuku Incident và One Nite in Mongkok cùng chia sẻ sự tàn nhẫn ấy trong một bầu không khí tăm tối, nhưng sự sai lầm trong casting và kịch bản khiến họ Nhĩ không tái lập được thành công ở One Nite In Mongkok. “Chàng trai” Thành Long đã năm mươi lăm, và khi sánh vai với một Ngô Ngạn Tổ trẻ trung và một Phạm Băng Băng xinh đẹp thì dù đã được sự hỗ trợ tích cực của botox, khuôn mặt anh cũng không có được sự thuyết phục và biểu cảm tương xứng với một vai diễn bi kịch đến thế. Nhưng anh rất nỗ lực và so với Lý Liên Kiệt hay Chân Tử Đan thì cố gắng ấy vẫn rất đáng để người ta khen ngợi.
Ngô Ngạn Tổ vốn là diễn viên ưa thích của Nhĩ Đông Thăng, và nếu không có Thành Long chắc ông đã chọn anh vào vai chính như trong One Nite In Mongkok. Và anh cũng là điểm sáng lớn nhất trong phim bên cạnh Naoto Takenaka vai thanh tra Kitano. A Kiệt của anh có lẽ là một bi kịch còn cảm động hơn nhiều, xót xa hơn nhiều so với bi kịch của nhân vật chính. Bên cạnh anh, Phạm Băng Băng rất thành công trong vai bình hoa mới tốt bụng, trong khi Từ Tịnh Lôi cũng xuất sắc không kém trong vai bình hoa cũ nhiều tâm sự của Thiết Đầu. Ngô Ngạn Tổ, mặc dù rất đẹp trai, rất trẻ, nhưng lại phải chịu thiệt thòi khá nhiều khi bạn diễn già hơn anh hai mươi tuổi mới là đối tượng trao gửi trái tim của các nhân vật nữ.
Câu chuyện của Shinjuku Incident có thể nói là rất hứa hẹn khi nó xoay quanh một chủ đề khá mới mẻ: người Hoa nhập cư bất hợp pháp ở Nhật (Nhật, chứ không phải một nước phương Tây) và mặt trái của cuộc sống ấy (và có lẽ vì nó quá trái nên bộ phim đã bị cấm chiếu ở Đại lục). Chỉ tiếc rằng kịch bản của phim khá lỏng, và lại lỏng ở đúng những thời điểm mấu chốt. Nếu sự ngây thơ của Thiết Đầu dễ hiểu thì sự thăng tiến dễ dàng của anh trong giới xã hội đen của Shinjuku lại cho thấy sự ngây thơ khó hiểu của biên kịch, khi cái thế giới ngầm mà anh dấn thân vào có lúc rất thật mà cũng có lúc không thật chút nào, cả trong cái đơn giản và sự tàn nhẫn của nó. Cái kết dành cho Thiết Đầu là hợp lý, nhưng cái cách anh đi đến cái kết đó thì hơi quá khiên cưỡng.
Mặc dù vậy, Shinjuku Incident không phải là không có những đoạn đáng xem. Cuộc sống của người dân nhập cư được khắc họa khá tinh tế, cả trong những giây phút ấm áp hiếm hoi và những thời khắc đen tối thường xuyên vây phủ những số phận chui lủi này, và sự tha hóa của con người ở Shinjuku thực sự khiến người ta phải nghĩ, thậm chí phải đau lòng trước mức độ tàn nhẫn của nó. Nếu không có điểm yếu về kịch bản thì có lẽ Shinjuku đã là một phim rất khá, khi một câu chuyện quen được đặt vào một bối cảnh lạ để tiếp cận một đề tài mới. Càng đáng tiếc hơn khi phim quay rất tốt, dưới một ống kính toan tính và đầy dụng ý của Kita Nobayashu. Cũng như trong One Nite In Mongkok, Nhĩ Đông Thăng rất khéo sử dụng phim 2.35:1, chiều rộng của khuôn hình kết hợp với góc máy cận cảnh đã lột tả khá chân thực cái bức bối cả về không gian lẫn tinh thần của cuộc sống ở Shinjuku.
Nhưng có lẽ như vậy vẫn là chưa đủ. Vấn đề của một phim như Shinjuku Incident là nó rất u tối. U tối là một lựa chọn mạo hiểm, bởi nếu thành công bộ phim sẽ lưu lại rất lâu trong ký ức người xem. Nếu không, những gì lưu lại sẽ chỉ là mệt mỏi.
Đánh giá của Nham Hoa: 3/5
