Vietnam Film Critics Community

Tháng 12 năm nay, quả bom tấn 3-D Avatar của đạo diễn kì cựu James Cameron, người từng gây tiếng vang với hàng loạt các bộ phim ăn khách như  Terminator, Alien,  True Lies hay Titanic… sẽ chính thức ra mắt trong niềm hân hoan của hàng triệu người hâm mộ điện ảnh trên toàn thế giới.

Tham vọng ấp ủ mười bốn năm

Ý tưởng về một bộ phim khoa học giả tưởng kể về cuộc tranh chấp giữa cư dân địa cầu và người ngoài hành tinh bắt đầu được hình thành trong đầu vị đạo diễn tài danh từ năm 1994. Khi ấy, bản thảo kịch bản thô sơ của James Cameron đã lên đến 80 trang. Cameron cho biết, ông lấy cảm hứng viết Avatar từ tất cả những cuốn sách khoa học giả tưởng từng đọc được từ thuở ấu thơ và câu chuyện có thật về huyền thoại Pocahontas xưa kia. Năm 1996, James tuyên bố sẽ bắt tay thực hiện Avatar sau khi hoàn thành Titanic. Theo dự kiến của ông, Avatar lẽ ra đã phải được thực hiện trong mùa hè 1997 để trình chiếu vào hai năm sau đó. Thế nhưng số tiền dự kiến đổ vào Avatar lại lên đến 400 triệu USD, một con số quá khủng khiếp! Quan trọng hơn, thế giới trong tưởng tượng của James Cameron quá hoành tráng và phức tạp để kiến tạo, đến mức công nghệ tiên tiến nhất vào thời điểm ấy cũng chưa đủ thỏa mãn. Thế nên, Cameron rốt cuộc đành phải ngậm ngùi gác lại tham vọng lớn của mình cho tương lai. Chỉ đến khi chứng kiến những gì Peter Jackson làm được với nhân vật Gollum trong series The Lord of the Rings và siêu phẩm King Kong hồi 2005, James Cameron mới bắt đầu tin tưởng vào tính khả thi của dự án Avatar. Và thế là đầu năm 2006, James bắt tay vào xây dựng kịch bản hoàn chỉnh cho dự án mà ông tin sẽ trở thành “kiệt tác của đời mình.”

Nội dung Avatar xoay quanh một cựu sĩ quan thủy quân lục chiến có tên Jake Sully. Sau một trận chiến, Jake không may bị liệt phần thân dưới và được chọn tham gia vào một chương trình cấy ghép gen để trở thành “Avatar” – một dạng cơ thể hiện thân lai giữa người Trái Đất và người Na’vi, cư dân hành tinh Pandora xa xôi. Sở dĩ có chương trình kì lạ trên là do người Trái Đất quyết định đổ bộ vào Pandora để đem khoáng sản quý từ nơi này về cứu trái đất trong cơn khủng hoảng năng lượng. Kế hoạch này mắc phải một khó khăn là không khí trên Pandora khác hẳn với không khí địa cầu, nên chỉ những “Avatar” như Jake mới có thể hít thở không khí nơi đây. Sau khi được cấy ghép gen, Jake trong cơ thể lành lặn của một Avatar xâm nhập vào hành tinh xa lạ. Tại đây, anh bắt đầu khám phá thế giới kì ảo của Pandora, kết bạn với cư dân Na’vi và gặp gỡ người con gái anh yêu – công chúa Neytiri của tộc người Na’vi. Từ đó trong lòng Jake Sully bắt đầu nảy sinh mâu thuẫn lớn. Đứng giữa hai bờ chiến tuyến, anh buộc phải lựa chọn một trong hai con đường: hoặc thi hành nghĩa vụ của một công dân địa cầu, hoặc chung vai sát cánh bên dân tộc Na’vi bảo vệ quê hương tươi đẹp của người thương.

Một thế giới hoàn toàn mới lạ

Với một siêu phẩm như Avatar, chỉ riêng tên tuổi của James Cameron cũng đủ lôi kéo một lượng khán giả khổng lồ tới rạp, chưa kể đến những chiến dịch marketing rầm rộ. Thế nhưng sức hút lớn nhất của Avatar có lẽ chính là thế giới mới lạ mà bộ phim hứa hẹn sẽ mở ra. Bối cảnh của Avatar là hành tinh Pandora xanh rờn cây cối, cách trái đất 4,4 năm ánh sáng. Pandora là một miền đất hoang sơ như một cánh rừng ngập mặn cổ xưa. Nơi đây cư ngụ nhiều loại sinh vật ăn thịt đáng sợ và dân tộc Na’vi, giống người sở hữu chiều cao ba mét vượt trội, có đuôi và làn da màn xanh. Đối với người trái đất, dân Na’vi chỉ giống như một tộc người nguyên thủy dữ dằn, nhưng thực ra họ tiến bộ và khôn ngoan hơn con người rất nhiều.

Để dựng nên một thế giới khác biệt, kì ảo, mà sống động như thật – thế giới của người Na’vi, James Cameron đã phải nhờ đến những kĩ xảo điện ảnh tiên tiến vào bậc nhất, thậm chí đi trước thời đại. Ông còn quyết định tạo ra hẳn một nền văn hóa và ngôn ngữ riêng cho dân tộc Na’vi tưởng tượng. Để làm được điều này, Cameron đã phải nhờ đến một chuyên gia ngôn ngữ hàng đầu của trường đại học USC xây dựng cả một hệ ngôn ngữ mới dành riêng cho dân tộc Na’vi. Khâu âm nhạc của Avatar cũng được chăm sóc kĩ lưỡng, khi nhà soạn nhạc cho bộ phim phải cộng tác với một nhà nghiên cứu âm nhạc dân tộc để soạn ra thứ âm nhạc dành riêng cho cư dân Pandora.

Một Titanic thứ hai?

So với Titanic, siêu phẩm ăn khách nhất mọi thời đại của chính James Cameron, quả bom tấn Avatar có khá nhiều nét tương đồng. Trước hết là sự trở lại của nhà sản xuất Jon Laudau, người từng tham gia sản xuất Titanic năm xưa. Kế đến là sự tham gia của James Horner, nhà soạn nhạc lừng danh từng làm mê đắm hàng triệu con tim với ca khúc My Heart will Go on ngày nào. Song điểm tương đồng đáng kể nhất giữa hai bộ phim nằm ở ngay chính chủ đề phim. Giống như Titanic, Avatar cũng là một siêu phẩm khai thác đề tài tình yêu bị cấm đoán (forbidden love). Nếu như tình yêu giữa chàng Jack lãng tử và nàng tiểu thư Rose dòng dõi quý tộc của Titanic bị ngăn trở trở bởi địa vị xã hội cách biệt thì Jake và Neytiri trong Avatar lại khó lòng đến được với nhau do sự khác biệt về chủng tộc và bổn phận của mỗi người đối với quê hương.

Các diễn viên của Avatar được James Cameron tuyển chọn hết sức kĩ càng. Để tiết kiệm tối đa kinh phí, James không viện đến những tên tuổi lớn mà quyết định chọn những gương mặt không quen thuộc nhưng đầy triển vọng. Vai công chúa Neytiri của tộc người Na’vi được giao cho diễn viên Zoe Saldana, nàng Uhura quyến rũ của phiên bản Star Trek 2009. Với Zoe, đây là một thử thách không hề đơn giản, bởi nếu như Kate Winslet của Titanic từng phải lặn lội ngày đêm trong nuớc lạnh giữa tiết trời rét mướt, thì Zoe Saldana cũng không tránh khỏi “trầy vi tróc vẩy” do phải luyện võ, học cưỡi ngựa, bắn cung, cử tạ để vào vai công chúa Neytiri. Zoe cũng tiết lộ, các diễn viên của Avatar còn được yêu cầu phải “quên mình là người” để vào vai thật “ngọt”.

Vai chính của Avatar, Jake Sully thuộc về diễn viên Sam Worthington, chàng Marcus Wright của Terminator Salvation. James Cameron tiết lộ Sam Worthington được lựa chọn từ khá sớm, và trong số hàng loạt các diễn viên triển vọng khác cùng thử vai, anh không hề có đối thủ! Khi quyết định chọn Worthington, Cameron tin rằng anh sẽ cố gắng hết sức mình để chứng tỏ bản thân, vì Worthington chưa bao giờ được giao phó một vai diễn nào thực sự lớn cả. Là một đạo diễn cầu toàn, Cameron đưa ra một yêu cầu không hề dễ dàng đối với Worthington, đó là phải thổi lửa vào nhân vật, đem đến cho Jake Sully “phẩm chất của một thủ lĩnh có thể làm thay đổi cả thế giới.”

Tất cả những nỗ lực trên của đoàn phim, theo lời James Cameron, là để tạo ra một tác phẩm điện ảnh “hòa trộn giữa hành động và phiêu lưu”, cống hiến cho người xem một màn trình diễn tuyệt vời làm lay động con tim, đồng thời cũng khiến họ phải “suy ngẫm đôi chút về lối cư xử của mình đối với đồng loại và thiên nhiên”. Lạc quan là thế về thành công của Avatar, James Cameron cũng không hề úp mở dự định thực hiện hai phần tiếp theo của siêu phẩm con cưng trong tương lai. Đây có lẽ không chỉ là lời nói suông, vì hai diễn viên chính của Avatar, Sam Worthington và Zoe Saldana thậm chí đã ký hợp đồng đóng các phần tiếp theo của Avatar (nếu có).

Được nhào nặn dưới bàn tay của một đạo diễn hàng đầu Hollywood, với kịch bản lôi cuốn, ấn tượng, cùng kĩ xảo hoành tráng hứa hẹn làm nức lòng đông đảo fan hâm mộ, thành công của Avatar dường như là điều có thể tiên liệu trước. Câu hỏi được đặt ra là, liệu Avatar có thể trở thành một Titanic thứ hai, thậm chí đánh đổ vị trí của bộ phim huyền thoại năm xưa để trở thành siêu phẩm hốt bạc nhất mọi thời đại hay không? Câu trả lời sẽ chỉ được hé mở sau 18/12, ngày công chiếu Avatar trên toàn thế giới, trong đó có Việt Nam!!!

(Bản rút gọn được đăng trên 2! Đẹp, số tháng 1/2009)