Hoạt hình Việt Nam qua Bông Sen Vàng 16

Chỉ kịp đi xem một nửa trong số những phim hoạt hình tham dự Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 16 , nên thật khó để tôi có thể đánh giá một cách toàn cảnh chất lượng phim của Giải Bông Sen lần này, cũng như cả nền điện ảnh hoạt hình của chúng ta . Ngay một số phim mà tôi không xem kịp cũng có những hìnhảnh nhìn rất hay, cũng có thể đây là phim tốt nhưng không dám chắc.  Dưới đây chỉ xin trình bày một vài suy nghĩ riêng. Trước hết là một số hình ảnh lấy từ trang web của LHP để tham khảo những phim tôi chưa kịp thưởng thức :

Chiếc đèn đẹp nhất – Trung tâm sản xuất phimTruyền hình-Đài TH Việt Nam

Có một chú cóc con – Hãng phim hoạt hình Việt Nam

Dưới một mái nhà – Hãng phim hoạt hình Việt Nam

Cồ và Chíp – Hãng phim hoạt hình Việt Nam

LHP lần này hoạt hình đa số là của Hãng phim hoạt hình Việt Nam (14/20 phim), và thông qua những phim đã được xem thì phải nói là chính sách học theo kiểu hoạt hoạ vẽ máy tính Trung Quốc rẻ tiền thực sự là làm hỏng tư duy thẩm mỹ của các hoạ sĩ của Hãng . Nhân vật xấu, không có bóng đổ, chẳng có một phong cách tạo hình nhất quán nào, chuyển động thô thiển trong phông nền không gian 3 chiều, thật đáng tiếc cho một thời hoạt hình stop-motion của chính Hãng phim này. Sự tai hại đó thấy rất rõ trong bộ phim mà có thể nói là thử nghiệm nhất của Hãng - Thung lũng cỏ vàng – một phim hoạt hoạ biểu hiện có phong cách vẽ nền Impressionist (kiểu Van Gogh) khá … ấn tượng, bộ phim thể hiện khát vọng làm hoạt hoạ nghệ thuật của Hãng, nhưng rất tiếc các nhân vật lại được làm hết sức tệ, mang đầy đủ những lỗi như các phim nhiều tập đã nói ở trên, và tệ hại nhất là những nhân vật này lại chẳng ăn nhập gì với cảnh nền Van Gogh cả. Công tác dựng phim cũng rất có vấn đề, đến nỗi có thể nói những người dựng phim của Hãng chẳng hiểu gì về dựng phim cả. Đỉnh điểm của sự tệ hại là bộ phim Vào hang kiến, bộ phim dài 60 phút đầu tiên của Hãng, khi nó là món hàng nhái của phim The Ant Bully . Tư duy thẩm mỹ của một hãng khác có phim hoạt hoạ được chiếu là Giải Phóng cũng rất tệ, trong bộ phim Truyền thuyết dòng Đa rơ ga, một phim Flash giả cắt giấy, khán giả được thưởng thức một mớ hổ lốn của các hiệu ứng phần mềm có sẵn, không hiểu những hoạ sĩ này nghĩ gì ? Tuy nhiên cũng có một điều đáng để ý, đó là hình như các hoạ sĩ của Hãng phim hoạt hình Việt Nam mới học được cách vẽ các cảnh hoạt hoạ xoay giống như những cú máy động trong không gian ba chiều, điều này rất đáng hoan nghênh về mặt kỹ thuật, nhưng có vẻ như nó bị lạm dụng trong vài phim.

Thung Lũng Cỏ Vàng – một cố gắng chưa đầy đủ của Hãng phim hoạt hình Việt Nam

Truyền thuyết dòng Đa rơ ga – lẩu Flash của Hãng phim Giải Phóng

Ngoài ra cũng còn một điểm thú vị đó là những phim lịch sử của Hãng phim hoạt hình Việt Nam khá là nhiều máu me. Ví dụ như hình ảnh của bộ phim Mai Hắc Đế dưới đây, vị Vua Đen nhìn cũng rất thiếu cảm tình.

Phim hoạt hình 3D đã bắt đầu góp mặt. Tại thành phố Hồ Chí Minh vừa qua, có ba phim được chiếu trong khuôn khổ LHP đó là :

Ve vàng và dế lửa – Hãng phim hoạt hình Việt Nam

Những chú cá lạc đàn – Hãng phim hoạt hình Việt Nam

Thỏ và Rùa – Hãng phim Giải phóng. Trích đoạn nửa cuối phim xem tại đây

Với lợi thế của thể loại, các phim này có thể nói là mang nhiều tính chất điện ảnh nhất. Tuy nhiên cả ba phim đều vẫn thể hiện điểm yếu công nghệ motion capture, cử động của các nhân vật còn rất thô, thiếu tương tác vật lý . Trọn vẹn nhất là Thỏ và Rùa, cấu trúc phim được dựng rất tốt, thú vị, tuy rằng thiết kế nhân vật và bối cảnh còn thiếu độ tinh tế nhưng phim dễ thương, đáng được tán thưởng. Bộ phim ấn tượng nhất là Những chú cá lạc đàn, các hoạ sĩ đã tạo được một thế giới đại dương khá rộng lớn và phong phú dù cho vật liệu của model và đặt ánh sáng còn sơ sài, nhưng những cố gắng như thế này cũng có thể khiến chúng ta tự hào. Còn lại là Ve vàng và dế lửa yếu nhất với phần nhạc MIDI rất tệ.

Điều đáng tiếc nhất tại LHP lần này đó là sự vắng mặt của những bộ phim có chất lượng vượt trội so với những phim được chiếu, vì do được thực hiện bởi những cá nhân hoặc nhóm độc lập nên không có hứng tham gia hoặc thiếu tư cách pháp nhân cần thiết. Ví dụ như phim stop-motion The Unknown Journey và The Story Unknown của tác giả Đỗ Đăng Thường , xem tại đây, phim stop-motion ánh sáng của nhóm Keen Crew , xem tại đây

Và cả sự vắng mặt đáng tiếc của bộ phim 3D Việt Nam tốt nhất đã ra đời trong thời gian qua, đó là Câu chuyện mùa đông của nhóm Biqit . Đây là một phim ngắn rất đạt, trong đó các tác giả thực sự đã biết sử dụng các động tác máy để kể chuyện có ý đồ rõ ràng, chứ không lạm dùng tuỳ tiện như thường thấy ở các nghệ sĩ 3D khác. Ý tưởng kịch bản này cũng rất đáng khen vì trước hết là nó giúp hạn chế được rất nhiều nhược điểm motion capture bằng những nhân vật hết sức đơn giản. Sự đơn giản cũng là ưu điểm cho phong cách tạo hình của phim. Ngắn gọn, chặt chẽ, thật tiếc khi phim chỉ được bằng khen của Cánh Diều Phim Ngắn 2009.

Câu chuyện mùa đông – Biqit Studio. Xem phim tại đây

Làm phim hoạt hình là một công việc khó, nhất là trong hoàn cảnh nguồn kinh phí đầu tư không nhiều, vì vậy, dù còn có mảng sáng mảng tối, có những thành công và còn những thất bại, nhưng sự nỗ lực của các nghệ sĩ hoạt hình Việt Nam đều rất đáng được khích lệ. Hi vọng trong tương lai, qua trau dồi bản lĩnh sáng tạo, hoạt hình của chúng ta có thể đạt được những thành tích lớn mà trước hết, đó là chiếm được trái tim của thiếu nhi cũng như những người yêu hoạt hình Việt Nam.

(12/2009)