Đây là bài viết đã có gần 1 năm tuổi đời và xuất hiện trên nhiều diễn đàn điện ảnh. Tuy nhiên, ngày hôm nay, bạn Mai Anh Tuấn muốn chia sẻ nó với VFFC cùng độc giả thêm một lần nữa, với phiên bản đầy đủ nhất. Xin cảm ơn bạn.
1. Khẩu hiệu thời thượng của Ezra Pound, nhà thơ Mỹ, “làm cho mới” (make it new) gần như tổng quát cái đặc trưng cơ bản mà nghệ thuật nửa đầu thế kỉ XX có được: cái mới và yêu cầu nước rút của nó, chạy đua tìm cái mới. Nghệ thuật hiện đại thường gắn liền với cái đuôi “ism” mà vũ khí của nó không gì hơn, với cả thái độ cực đoan và ảo tưởng đáng yêu kèm theo, chính là thực nghiệm cái mới, cho cái mới đánh trận tiền phong. Nhưng thực sự thì, một vài cái đuôi “ism” đã tắt lịm bởi các biến cố xẩy ra đằng sau nó mà nguyên nhân cũng chỉ qui về việc cái mới đã… hết mới, chấm dứt vai trò quyến rũ và dẫn đường của nó, lập tức bị thu vé khứ hồi vào tương lai.
Thực tế đó cũng có thể tìm thấy những dẫn chứng sinh động trong nghệ thuật điện ảnh. Thông thường, khi nhắc đến nền nghệ thuật điện ảnh của một quốc gia nào đó, người ta vin vào lịch sử của những thành công, những tên tuổi diễn viên lẫn đạo diễn, những giải thưởng tầm quốc tế, thậm chí, vin cả đến quá trình sản xuất – phát hành – trình chiếu vốn thuộc về công nghiệp điện ảnh. Tuy nhiên, việc một tác phẩm điện ảnh trụ vững với thời gian không hẳn phụ thuộc vào doanh thu hay giải thưởng, mà chủ yếu nhờ vào căn cước nội tại của nó: làm mới ngôn ngữ. Dù rằng việc làm mới này chưa thể được giải mã và chấp nhận ngay, càng khó gặt hái vinh quang tức thì, nhưng những tài năng thực sự bao giờ cũng nuôi tham vọng sáng tạo cái mới nhằm xác lập mã vạch nghệ thuật cá nhân, coi đó là cơ hội để chuyển tải quan niệm thẩm mĩ và tư tưởng của mình. Đơn độc và bị lãng quên, không màng tới lời dị nghị và sự dè bỉu của phái thủ cựu hay sự xuýt xoa của kẻ thức thời, bị khán giả làm ngơ và ban giám khảo lắc đầu; luôn khiêu khích và chống lại những mĩ cảm quen thuộc, bày đặt thách đố tiếp nhận và không ngại chịu tiếng là kẻ phá hoại…, đó là thân phận, bản lĩnh của hành trình độc sáng mà những Yasujiro Ozu, Thái Minh Lượng, Vương Gia Vệ, Kim Ki-duk, Hầu Hiếu Hiền… ít nhiều đã chạm tới, làm nên ví dụ huy hoàng. Tác phẩm của họ, vì sức dự phóng của cái mới, đứng tách biệt như trường hợp ngoại lệ, tránh được những bế tắc, đơn điệu mà số đông đang tạo ra, đi tới.

3-Iron - Một bộ phim của Kim Ki-duk
Read the rest of this entry »
0.000000
0.000000
Like this:
Be the first to like this post.